مقايسه استنادهاي آي اس آي و استنادهاي برگرفته از وب: كاربرد وبسنجي در مطالعه رويهاي ارتباطات علمي
سخنران: دکتر کیوان کوشا، هیات علمی و دانش آموخته دانشگاه تهران
زمان: 6 تیرماه 1386
ساعت: 16:30- 18:30
مکان:تهران – بزرگراه حقاني (محور غرب به شرق) - بعد از ايستگاه مترو ميرداماد – اولين بريدگي سمت راست – بلوار كتابخانه ملي –
سازمان اسناد و كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران – تالار شهيد يوسف شريعت زاده
خلاصه: پيش از ظهور وب عليرغم وجود موانع زباني، روشهاي وب سنجي و ISI جهت سنجش اثرگذاري و ردگيري استنادي تحقيقات استفاده ميشد اگرچه سنجش رويههاي ارتباطات علمي غير رسمي مبتني بر داده هاي استنادي در اين روش عملي نبود. ظهور وب طيف گسترده اي از منابع را به همراه تنوع زباني و انتشاراتي به همگان عرضه كرد كه امكان ردگيري اثرگذاري فكري در منابع استنادي غير رسمي، توسعه ابزارها و روشها براي دسترسي به داده هاي استنادي را امكانپذير ساخت.
اثرگذاري غير رسمي، ذكر استناد در منابع به منظور ارتباط غير رسمي و حاكي از اثرگذاري فكري منابع است. مثلاً اگر منبعي به عنوان يكي از منابع درسي دانشگاهي معرفي شود، استناد به چنين منبعي در زمره ارتباطات علمي غير رسمي قرار ميگيرد. يكي از مسائل رايج در مطالعات علم سنجي اين است كه آيا محيط وب و ساختار پيوندي و استنادي آن را ميتوان به عنوان مكمل يا جايگزين استنادهاي سنتي برگرفته از ISI قرار داد و محدوديت و روشها در اين بررسيها كدامند؟ در اين پژوهش كه به عنوان رساله دكتري دانشگاه تهران در ارديبهشت گذشته از آن دفاع شد، به منظور اعتبار بخشي وب، مشابهت بين متغيرهاي برگرفته از وب همانند استنادهاي وبي در گوگل اسكالار و شاخصهاي پذيرفته شده در علمسنجي (استناد ISI ) با استفاده از روشهاي كمي و كيفي مورد مطالعه قرار گرفت. پس از تحليل و مقايسه بين استنادهاي وبي در پايگاه گوگل اسكالار و استنادهاي ISI در پايگاه Web of Science، انگيزه استنادهاي وبي، تقسيم بندي موضوعي (رسمي و غير رسمي)، تفاوتهاي ميان رشته اي در الگوي ISI و وب در هشت رشته از علوم و علوم اجتماعي بررسي شد كه به دليل گستردگي و حجم بسيارِ يافته هاي اين پژوهش، ذكر تمامي موارد امكانپذير نميباشد. از يافتههاي اصلي پژوهش ميتوان به همبستگي معنيدار ميان هر دو پايگاه در تمامي رشتهها اشاره كرد، ذكر اين نكته ضروري است كه تفاوت در گرايش به استنادهاي وبي يا سنتي به الگوي پژوهش و انتشار هر رشته برميگردد به طور مثال در علوم اجتماعي، تمايل پژوهشگران به انتشار در سطح وب بيشتر است لذا استنادهاي وبي بيشتري را به خود اختصاص دادهاند. به طور كلي بر اساس يافتههاي اين رساله ميتوان نتيجه گرفت كه گوگل اسكالار، مكمل خوبي براي روشهاي سنتي استنادي در علمسنجي ميتواند باشد چراكه گوگل اسكالار طيف گستردهاي از منابع را دربر ميگيرد چرا كه روز به روز با موسسات انتشاراتي بزرگ دنيا همكاري خود را گسترش ميدهد و اين به افزايش دامنه استنادي گوگل اسكالار كمك خواهد كرد. همپوشاني نسبي 57 درصدي اين دو پايگاه حداقل در چهار رشته در اين رساله حاكي از اين است كه در بررسيهاي استنادي برخي رشتهها به جاي تقبل هزينه هنگفت پايگاه استنادي موسسه اطلاعات علمي، ميتوان از گوگل اسكالار رايگان بهره جست.
